Прыцягненне невідушчых людзей да грамадскай працы, арганізацыя іх адпачынку, адукацыі і побыту - такую мэту паставілі ў 1924 годзе пры стварэнні Беларускага таварыства сляпых. І сёння яно працягвае працу ў гэтым кірунку. Датай яго стварэння лічыцца 23 лістапада. У гэты дзень прайшоў першы арганізацыйны сход у памяшканні Мінскага вучылішча сляпых, прыняты Статут таварыства, аб'яднаўшага 30 чалавек.
На працягу 1932-1937 гадоў у шэрагу раёнаў Мінскай вобласці была арганізавана работа Дамоў працы для невідушчых людзей, у тым ліку і ў Чэрвені (ў 1933 годзе на 30 рабочых месцаў). Людзі вілі вяроўкі, плялі кашы, цягалі валёнкі, выпускалі прадукцыю, якая годна канкуравала з валёнкамі Смілавіцкай валюшна-лямцавай фабрыкі.
Падчас вайны ўсё, што было створана, разбурылі нямецка-фашысцкія захопнікі. Пасля вызвалення Чэрвеня вучэбна-вытворчае прадпрыемства таварыства сляпых ў складаных умовах аднавіла сваю дзейнасць. У 1949 годзе працаваць тут мелі магчымасць 70 інвалідаў. У 1956 годзе вытворчасць «перасялілася» ў новы двухпавярховы будынак. У пачатку 60-х пабудавалі два жылыя дамы, інтэрнат.
У 1973 годзе поўнасцю змяніўся асартымент выпускаемай прадукцыі - перайшлі на выпуск электраўстановачныя вырабаў. Інваліды па зроку пазбавіліся ад цяжкай працы. Калектыў прадпрыемства з году ў год павялічваў аб'ёмы выпускаемай прадукцыі.
У 90-я, калі ў рэспубліцы намеціўся пераход да рынкавых умоў гаспадарання, перад калектывам ўсталі новыя задачы, ад вырашэння якіх залежала выжыванне прадпрыемства і адаптацыя яго ў новых умовах. Прадпрыемства перайшло на выпуск электраўстановачныя вырабаў па еўрастандарту, палепшылася якасць і канкурэнтаздольнасць прадукцыі.
З 2001 года прадпрыемства - філіял унітарнага прадпрыемства «Святлопрыбор» грамадскага аб'яднання «БелТІЗ».
Дырэктар прадпрыемства Альберт Беластоцкi: «Стараемся ісці ў нагу з часам»
- Сёння Чэрвеньскі філіял - структурнае падраздзяленне без права юрыдычнай асобы, ёсць галаўное прадпрыемства ў Мінску. Працуе ў нас 61 чалавек. На прадпрыемстве створаны ўсе ўмовы: добраўпарадкавана тэрыторыя, прасторныя светлыя цэхi: на першым паверсе - рэзьбанаразный, на другім - электразборачны. Мы завяршылі мадэрнізацыю склада, пад'язных шляхоў, давялі іх і да далёкага склада.
За апошнія пяць гадоў пашырыўся асартымент выпускаемай прадукцыі, асвоілі новыя яе віды, у прыватнасці - кабель-каналы для электраправодкі, ліштва, гэтая лінейка прадукцыі будзе яшчэ пашырацца, актыўна пачалі ўкараняць святлодыёдныя вырабы, шмат прадукцыі ідзе на камунальныя прадпрыемствы: усталёўваюць свяцільні з нашымі датчыкамі на рух. Гэта эканоміць электраэнергію. Асвоілі выпуск бытавых святлодыёдных лямпачак для розных патронаў (з вялікім і маленькім цокалем).
Прадпрыемства працуе з прыбыткам. Людзі добрасумленна ставяцца да якасці выпускаемай прадукцыі, напрыклад, слесары Уладзімір Расолька, Канстанцін Церашонак і іншыя.
Ці дапамагаюць у працы адміністрацыі і створаныя грамадскія арганізацыі: - адна на прадпрыемстве, якую ўзначальвае Ніна Брунеўская, другая - аб'ядноўвае непрацуючых інвалідаў па зроку, яе старшыня Алена Пляшкевіч.
Ніна Брунеўская, вядучы бухгалтар прадпрыемства, старшыня першаснай арганізацыі Чэрвеньскага філіяла УП «Святлопрыбор» ГА «БелТІЗ»:
- На ўліку складаецца 9 чалавек інвалідаў 1 групы, 15 - 2-й групы і 21 - трэцяй. Гэта і інваліды па зроку, і па агульным захворванні. На хаце працуе 25 чалавек.
На прадпрыемстве створаны ўсе ўмовы: усюды турнікеты для арыентавання, гукавыя сігналы, першыя прыступкі на лесвіцах пазначаны яркай фарбай. На дзвярах памяшканняў і кабінетаў - надпісы па сістэме Брайля.
У памяшканні для прыёму ежы, ёсць усё неабходнае: печ-ЗВЧ, халадзільнік, электрачайнік, столікі і крэслы. Сочыць за парадкам на прадпрыемстве створаная камісія па культуры вытворчасці, якая кожны тыдзень правярае санітарны стан ва ўсіх падраздзяленнях: санвузлах, раздзявалках, душавых, цэхах і г.д.
Ёсць медпункт, медсястра Алена Зубах сочыць за станам здароўя нашых людзей. Працуе радыёвузел, па якім працоўныя без адрыву ад вытворчасці могуць паслухаць спецыяльны рэспубліканскі радыёчасопіс «Таварыш» і свой «Светач». Па нашым радыё інфармуем работнікаў аб эканамічным становішчы прадпрыемства: колькі прадукцыі выпушчана, рэалізавана, якая прыбытак, які сярэдні заробак па прадпрыемстве і па падраздзяленнях, арганізоўваем віншаванні работнікам да святаў і да дня нараджэння.
Праводзім у сябе культурныя мерапрыемствы, запрашаем да сябе самадзейных артыстаў раёна, арганізоўваем паездкі і экскурсіі. Вось і цяпер плануем у Брэсцкую крэпасць і рэзідэнцыю дзеда Мароза. Асаблівы наша клопат - ветэраны. Мы вельмі рады бачыць іх на прадпрыемстве, запрашаем на святы, аказваем матэрыяльную дапамогу.
Алена Пляшкевіч, старшыня праўлення Чэрвенскай раённай арганізацыі грамадскага аб'яднання «БелТІЗ».
- У мяне на ўліку - 98 чалавек. 10 чалавек працуе ў розных сферах у нашым раёне. Задачы праўлення першаснай арганізацыі - наладзіць сувязі паміж інвалідамі, якія не працуюць, маюць першую групу інваліднасці і тымі, хто ўжо знаходзіцца на заслужаным адпачынку, прыцягнуць іх да грамадскага жыцця, дапамагчы па меры патрэбы ў вырашэнні бытавых праблем.
У гэтым годзе ў рэабілітацыйным цэнтры «Пад'ельнікі» аздараўляем 8 чалавек. Аказвалася матэрыяльная дапамога двум сем'ям па лініі Цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва. Раённая арганізацыя грамадскага аб'яднання «Беларускі Чырвоны крыж» аказала інвалідам па зроку дапамогу ў выглядзе набору малочнай прадукцыі.
Актыўна ўдзельнічаюць члены нашай пяршоўкі у масавых мерапрыемствах. У гэтым годзе на Фоке адбылася Паралімпіяда для людзей з абмежаванымі магчымасцямі. Сярод нашых удзельнікаў было шмат пераможцаў.
Кожны год прымаем удзел у інтэлектуальным турніры «Брэйн-рынг», у выставах народнай творчасці, якія арганізуе галаўное прадпрыемства, у раённых мерапрыемствах. Наш калектыў выступаў на Дні маці, Дні пажылых людзей.
Трэба адзначыць, што, нягледзячы на значныя перашкоды, людзі з абмежаванымі магчымасцямі даказалі грамадству і, перш за ўсё, сабе, што яны ў сілах пераадолець многае. Напярэдадні дня інвалідаў шчыра жадаю членам раённай арганізацыі захоўваць бадзёрасць і аптымізм. Шчасця вам і дабрабыту!
Таццяна Марцьянава. Фота аўтара

