Гэта месца і дом, дзе яны жывуць і сёння, для Таццяны было родным заўсёды - тут жылі яе маці і бабуля, тут нарадзілася і вырасла сама Таня. Мар'ян жа - з Гродзеншчыны, але даўным-даўно, амаль усе гэтыя 50 гадоў, жыве тут, і таму сярод аднавяскоўцаў таксама стаў ужо сваім, мясцовым. У вёсцы іх ласкава клічуць «Марыкі» - па імені гаспадара. Марыкі - прыязныя і спагадныя, сумленныя і працавітыя, спакойныя і разважлівыя. У кожнага з гэтай пары ёсць свой жыццёвы і сямейны дэвіз, які, мабыць, і дапамагае столькі гадоў ісці разам рука аб руку, захоўваць любоў і падаваць прыклад малодшаму пакаленню. Нават іх адносіны пачаліся з таго, што Мар'ян сумленна рушыў услед аднаму з сваіх правіл: дапамагаць тым, каму патрэбная дапамога. Справа была так.
Маладыя людзі пазнаёміліся на мінскім велазаводзе, дзе працавалі на світанку свайго юнацтва. Па восені «працоўны дэсант» завода адправілі - так было тады заведзена, - на бульбу ў падшэфны калгас. Аднойчы Мар'ян стаў сведкам, як да худзенькай, «дробнай» калегi прыстае хлопец. Відаць было, што не мілы кавалер. Вось і заступіўся. Так Таня апынулася пад апекай прыгожага і прыстойнага маладога мужчыны. Да таго ж Мар'ян граў на гармоніку і на баяне - ну якая дзяўчына не палюбіць такога прыгажуна!.. Увосень сталі сустракацца, а зімой, у студзені, пасля каляднага посту, пажаніліся.
Распісаліся ў Мінску, а вяселле гулялі ў «першамайскім» доме ў вёсцы. Былі яшчэ жывыя Таніны бабуля і мама, брат Косця. Усе радаваліся за маладую сям'ю, жадалі: «Савет вам ды каханне». Савет!.. Звярніце ўвагу, не грошы, не багацце, не шмат дзяцей і нават не каханне стаяць першымі ў пажаданнях будучай ячэйцы грамадства! Маладым жадаюць усё вырашаць разам, раіцца адзін з адным. Не «гнуць сваю лінію», не «хай мяне любяць такім, які я ёсць», не «я прынцэса, і свет круціцца вакол мяне». Савет, хлопцы!.. І гэта працуе - яны ўжо пяцьдзесят гадоў разам! Не было і рознагалоссяў з-за таго, што Мар'ян - каталік, Таццяна - праваслаўная. Гэта ніколі ім не перашкаджала. Наадварот, больш святаў атрымліваецца, а значыць, і падстаў сабрацца ўсёй сям'ёй.
Залатымі вехамі іх сямейнага шляху вядома ж, у першую чаргу, сталі трое дзяцей: Алег, Жанна і Дзіма. Цяпер ім 49, 47 і 43. Усе выраслі тут, у Першым Маi. Ужо праз год пасля вяселля маладыя перабраліся на Чэрвеньшчыну. Мар'ян славіўся добрым токарам, і яго запрасілі на працу ў саўгас «Светач». А Таццяна гадавала дзетак. Студзень для Ястрэмскіх з усіх бакоў «залаты» - у гэтым месяцы не толькі гадавіна вяселля, але і дні нараджэння дваіх дзяцей, Алега ды Жанны.
Яшчэ адна вяха - вялікая, доўгая, асноватворная ў сельскiм жыццi - гэта праца. На працы Мар'яна Пятровіча і Таццяну Аляксандраўну заўсёды шанавалі за добрасумленнасць, сумленнасць і самааддачу. А спытаеце Ястрэмскіх, якой жыўнасці не было ў гаспадарцы - замучацца успамінаць! Усё было: карова і свінні, бараны і цяляты, ўсякая птушка - стараліся, як і ўсе тады ў вёсцы. Сама арцель ў тыя гады кіпела: гэта быў мясцовы цэнтр, дзе жыло шмат моладзі, меўся свой магазін, дзіцячы садок, на мясцовым вытворчасці рабілі дарагую мэблю, у клуб прыязджалі выступаць артысты, у кожным доме падрастаюць па 5-6 дзяцей.
Адзін з жыццёвых дэвізаў залатых юбіляраў, а менавіта - дэвіз Мар'яна Пятровіча, - «Працаваць!» «Калі працуеш і заўсёды заняты справай, то і сварыцца некалі! У гэтым сэнсе вёска, дом і гаспадарка - выдатны «лекі» ад сямейных бязладзіц. «Па-мойму, у вёсках і раней, і цяпер менш разводзіліся, чым у горадзе, - разважае юбіляр. - Гэта і зразумела - некалі спрачацца і высвятляць адносіны, таму што працы шмат. Пакуль дасі рады!.. Хоць, вядома, сёння гэта ўжо пытанне спрэчнае: бо і ў вёсках не кожная сям'я дзіка трымае, не тое, што карову! Той жа час ёсць высветлiць, хто «правей», а хто «вінаваты». Ды і ўсё менш людзей застаецца ў вёсцы. У нас цяпер у васьмі дамах ўсяго толькі жывуць. І ўсё - пенсіянеры. Маладыя паз'язджалі».
Дзеці Ястрэмскіх, скончыўшы школу, таксама раз'ехаліся з бацькоўскага дома. Алег пайшоў па слядах бацькі: вывучыўся на токара. Праўда, ён жыве ў вёсцы, толькі ў суседняй, у Чэрнаградзi. У маладосці сынок даў падставу бацькам і пахвалявацца, і нават... на моры пабываць! Паклікалі яго на службу ў марфлот. І паехалі бацька з мамкай на прысягу да сына ў Анапу, на Чорнае мора! Зайшлі ў горадзе на пляж. Таццяна ў ваду ісці знясьмеліліся, Мар'ян смела паплыў па хвалях. Далёка заплыў, а потым думае: «Ох, куды ж я плыву, а раптам тут акулы?!..» Толькі калі, як ўкушаны, выскачыў з вады, тады ўспомніў, што акулы ў Чорным моры не жывуць!..
Цяпер у Алега трое дзяцей. Дзвюх дачок выдаў замуж, ёсць ужо ў дзеда Марыка і бабулі Тані і праўнучка, шасцігадовая Ульянка. Малодшы сын Алега пакуль халасты, а працуе, дарэчы, на пілараме ў арцелі Першамай. Часта забягае да бабулі з дзядулем на абед.
У дачкі Жанны ў Смілавічах таксама ўжо выраслі свае дзеці. Данік вучыцца ў каледжы, любіць англійскую мову, плануе паступаць у ВНУ, каб стаць перакладчыкам.
Больш за ўсіх здзівіла сям'ю сястра Даніка, Саша. Спачатку спакойна сабе вывучылася на медыка, папрацавала - і раптам... Пацягнула красуню... у неба! Сённяшняя моладзь бясстрашная, не баіцца ні працу мяняць, ні месца жыхарства - Саша вывучылася на сцюардэсу і ўжо лётае! Бабуля Таццяна з гонарам распавяла, што дзяўчына ўжо пабывала ў Францыі, у Італіі. Фатаграфіі Даніка, Сашанькi, як і ўсіх дзяцей і ўнукаў, акуратна стаяць у Ястрэмскіх у серванце - дзед з бабуляй любуюцца сваімі нашчадкамі, ганарацца імі і, нягледзячы на сталы ўзрост, заўсёды гатовыя дапамагчы і падтрымаць. Бо гэта таксама іх залатыя вехі, тое, што застанецца пасля.
Трэці, малодшы сын Ястрэмскіх, Дзмітрый, жыве ў Мінску. У яго трое дзяцей, паслухмяныя, разумныя, паважлівыя. Усе выхадныя і канікулы яны - у вёсцы. Тут любімае месца, воля, прырода, бабуліны смачнасці, дзядуляў мядок.
Так-так, не першы дзясятак гадоў Мар'ян Пятровіч займаецца пчалярствам. У каго ёсць пчолы - адразу зразумее: значыць, сумаваць чалавеку некалі. Але гэта, уявіце, яшчэ не ўсё. У гаспадарцы пенсіянераў - трусы, свінні, куры, парасяты, папугай, каты, сабака Барсік. Акрамя таго, прыехала пагасціць мінчанка Джэсі - вочы сабачыя, а погляд разумны-разумны, як у чалавека.
Заўсёды ёсць чым заняцца залатым юбілярам ў іх немаленькай гаспадарцы. А калі выпадае вольная гадзінка, гаспадыня любіць рукадзельнічаць. Вышывае карціны крыжыкам, а не так даўно захапілася навамоднай вышыўкай бісерам.
Свет і павага пануе ў доме. Гэта дзякуючы жыццёваму дэвізу Таццяны Аляксандраўны: «Уступаць!» Яна ўпэўненая, што гэта лепшы сродак, каб заўсёды захоўваць мір і спакой у сям'і: «Дзе-то трэба прамаўчаць, затое будзе спакойна. Дзесьці пацярпець, дзесьці перачакаць... І ўсё наладзіцца. Гэта як з сонцам: бо і яно на небе не кожны дзень. Бывае дождж, бываюць хмары, але заўсёды разумееш - гэта часова».
Да Ястрэмскіх часта заходзяць суседзі, каб падзяліцца сельскімі навінамі, пагаварыць пра жыццё, параіцца. Ну, а ў суботу, у Таццянін дзень, старая цёплая хата была поўна самых дарагіх гасцей - на свята залатога вяселля з'ехаліся ўсе родныя!
Жадаем Мар'яну Пятровічу і Таццяне Аляксандраўне доўгіх гадоў жыцця, здароўя, дабрабыту, любові дзяцей, унукаў і праўнукаў. Няхай вашы залатыя вехі будуць пуцяводнымі маякамі ў жыцці маладога пакалення.
Наталля КАРАЛЬКЕВІЧ. Фота аўтара
Карта сайта