Яго памер - 5,6/4,4 см. Абраз ўяўляе сабой авальны кавалачак яшмы з рэльефнай выявай Багародзіцы з немаўлём на руках.
У іканаграфіі такія абразы ставяцца да тыпу «Замілаванне». Ад першага ж погляду на абраз застаецца ўражанне незвычайнай вытанчанасцю і глыбінёй. На спісах іконы Жыровіцкай Маці Божай вакол гэтых малюнкаў часам прысутнічае славянскі тэкст: «Шчыра херувім і больш слаўную без параўнання Серафім без iстлення Бога Слова нарадзіўшая існую Багародзіцу, Цябе мы ўзьвялічваем». Першапачаткова абраз выпраменьваў выдатнае святло і тонкі водар і, толькі пасля, стаў бляклым і пацямнеў (да 1638 года ён захоўваўся адкрыта, без шкла), а ад частага дотыку і цалаваньня багамольцаў паверхня яго некалькі згладзілася. Ясна бачныя расколіны на вобразе нагадваюць пра пажар, у якім ён пабываў. З самага моманту з'яўлення абраза каля яго пачалі адбывацца цудоўныя ацаленьнi, пасведчаннi аб якіх запісаны ў летапісе Жыровіцкага манастыра. Як лічаць даследчыкі, аналагаў Жыровіцкаму абразу фактычна няма. Існуюць толькі тры падобных абразкі, якія адносяцца да ХIV -ХVI ст.ст. Святыня, шануецца як нерукатворная, бо была паказана цудоўным чынам. У часы Уніі абраз пачытаўся, як унiятамi, так і каталікамі.
Галоўнай крыніцай звестак пра з'яву цудатворнага абраза, падставы храма і манастыра з'яўляецца напісаная ў 1622 году Жыровіцкім іераманахам Феадосіям (Баравіком) «Гiсторыя, Або аповесць людзей варожасці, веры здольных аб вобразе цудоўным Прэнасвяцейшай Панны Марыі Жыровіцкай ў павеце Слонімскім...». Гэты невялікае твор займае пяць старонак у рукапісным палемічным зборніку «Аб вобразах і рэліквіі» (рэдакцыі «Апісанні супраць Лютэра»). Кніга, якая належала да пачатку ХІХ стагоддзя манастырскай бібліятэцы, была вывезена ў Расію біскупам Паўлам (Добрахотавым), былым прафесарам семінарыі ў Жыровічах. Сёння яна захоўваецца ў бібліятэцы Акадэміі навук у Санкт-Пецярбургу. Там жа знаходзіцца рукапіс «Вобраз цудатворных Прэсвятой Багародзіцы ў «Жыровіцы», аўтарам якога з'яўляецца Жыровіцкі архімандрыт Язафат (Дубянецкі). У 1653 годзе віленскія базыльяне выдалi на аснове рукапісу Дубянецкага кнігу пра цуды Найсвяцейшай Багародзіцы ў Жыровічах. Абедзве, якія захоўваюцца ў бібліятэцы ў Санкт-Пецярбургу рукапісы, малавядомыя і цалкам ніколі не публікаваліся.
Паводле легенды, абраз быў цудоўным чынам яўлены ў канцы ХV стагоддзя ў лесе непадалёк ад мястэчка Жыровіцы на Гарадзеншчыне. Пытанне пра дакладную дату здабыцця ладу застаецца нявырашаным. Дата «1470 г.», якая ўсталявана ў літаратуры яшчэ ў мінулым стагоддзі, згодна з апошнімі пошукам уяўляецца досыць сумнеўнай. Абраз быў знойдзены ў дрымучым лесе на лясной грушы, што стаяла пад гарой над ручаём, мясцовымі пастухамі, якія аднеслі яе свайму гаспадару Аляксандру Солтану. Але той не звярнуў асаблівай увагі на абраз і схаваў яго ў куфар. На наступны дзень абраз з куфэрка таямнічым чынам знік. Неўзабаве пастухі зноў знайшлі яго на тым жа дрэве. Солтан зразумеў, што яго хата - не месца для захоўвання гэтага абраза, і даў зарок пабудаваць на гэтым месцы царкву. Пасля пабудовы драўлянага храма тут паўстала паселішча, і ўтварыўся прыход.
Каля 1520 г. здарыўся моцны пажар, зністожыўшы і драўляны храм, і амаль усе будынкі. Ацалела толькі царкоўная школа. У агні пажару знік і цудатворны абраз. Праведзеныя на папялішча пошукі аказаліся марнымі. Праз некаторы час вучні царкоўнай школы, гарэзуючы пасля ўрокаў, забраліся на гару, ля падножжа якой яшчэ нядаўна стаяла царква, і ўбачылі ў нябесным ззянні Божую Маці, якая сядзела на велізарным камені. У яе руках быў той самы абразок. Дзеці не адважыліся падысці да яе, а паспяшаліся распавесці пра ўбачанае бацькам, якія разам з мясцовым святаром накіраваліся да таго месца. Ужо здалёк яны ўбачылі на камені падпаленую свечку і, калі падышоў бліжэй, знайшлі на ім абразок Маці Божай, ніколькі не пашкоджаны пажарам.
На месцы другога здабыцця Жыровіцкай іконы Божай Маці была пабудавана драўляная царква, асвечаная ў гонар Нараджэння Божай Маці. Змяніўшая яе мураваная царква была пабудавана у 1672 годзе. У нашы дні яна атрымала назву Яўленскай і з'яўляецца самым старым захаваўшымся будынкам кляштара. Камень, на якім знайшлі ікону, быў асвечаны ў якасці Святога пасаду царквы.
Абразок знайшоў на некаторы час прытулак у доме святара, затым быў змешчаны ў адбудаваную драўляную царкву. Пасля завяршэння будаўніцтва каменнага сабора, асвечаны ў гонар Успення Багародзіцы, цудатворны абраз быў перанесены туды, дзе захоўваецца і па сённяшні дзень у адмысловым ківоце злева ад царскай брамы як найвялікшая святыня. У зімовы час пераносіцца ў Свята-Нікольскую царкву.
Наталля Лазоўская, рэгент храма Свяціцеля Мікалая Цудатворца ў Чэрвені
Абраз «Жыровіцкай» Прасвятой Багародзіцы прыбудзе ў храм Свяціцеля Мікалая Цудатворца ў г.Чэрвень 8 лютага ў 17.00. І будзе знаходзіцца ў ім да 16 гадзін 10 лютага 2020 года.
Карта сайта