Наркаманія - гэта захворванне, абумоўленае псіхічнай, і (або) фізічнай залежнасцю ад наркотыкаў. Наркотыкі – забароненыя заканадаўствам рэчывы прыроднага ці сінтэтычнага паходжання, здольныя выклікаць змены псіхічнага стану. Шэраг наркотыкаў здольны сфармаваць наркаманію ўсяго з першага прыёму.
Наркатычная залежнасць мае больш выражаны характар у параўнанні з алкагольнай. Пры спажыванні наркотыкаў вельмі хутка выцясняюцца ўсе жыццёвыя інтарэсы, хутчэй надыходзіць спустошанасць. Круг зносін звужаецца і ахоплівае ў асноўным тых, каго аб'ядноўвае наркатычная прыхільнасць. Нарастаюць канфлікты ў сям'і, цяжкасці ў вучобе або на працы. Спажыўцы наркотыкаў становяцца абыякавымі ў адносінах да блізкіх і сваіх абавязкаў, безадказнымі, маральна дэградуюць. Адначасова з асобасным распадам развіваюцца сур'ёзныя парушэнні ў стане саматычнага і псіхічнага здароўя. Нарасталючая патрэба ў павелічэнні дозы наркотыку можа пацягнуць за сабой страту кантролю і смерць ад перадазіроўкі. Наркатычная залежнасць часта суправаджаецца крымінальнай дзейнасцю.
Наркаманія займае адно з вядучых месцаў сярод прычын заўчаснай смяротнасці насельніцтва. Па розных ацэнках, у сярэднім, за сваё нядоўгае жыццё наркаспажывец уцягвае ў рэгулярнае спажыванне 10-15 чалавек, а 30% маладых асоб, якія маюць знаёмых, якія ўжываюць наркотыкі, знаходзяцца ў «зоне рызыкі». Залежныя ад наркотыкаў схільныя рызыцы заражэння і спрыяюць распаўсюджванню ВІЧ-інфекцыі, віруснага гепатыту, венерычных хвароб і іншых небяспечных інфекцыйных захворванняў.
Паводле стану на 1 студзеня 2021 года ў Мiнскай вобласці пад наркалагічным наглядам знаходзілася 1089 асоб з наркаманіяй (на 1 студзеня 2020 года-1104) і 225 спажыўцоў наркотыкаў, у якіх наркаманія яшчэ не сфармавалася (на 1 студзеня 2020 года – 248). Разам з тым, дадзеныя афіцыйнай статыстыкі не ў поўнай меры адлюстроўваюць рэальную карціну распаўсюджанасці наркаманіі. Частка наркаспажыўцоў не трапляе ў поле зроку медыцынскіх работнікаў.
Прыкметы магчымага спажывання наркотыкаў:
- рэзкія перапады настрою, настрой можа змяняцца ад эйфарыі і дабрадушнасці да агрэсіі;
- змена рытму сну;
- змена апетыту і манеры ўжывання ежы;
- нарастаючая ўтоенасць;
- зніжэнне цікавасці да вучобы ў падлеткаў і навучанню ў моладзі;
- зніжэнне цікавасці да звычайных захапленняў, хобі ў сувязі з пераключэннем інтарэсаў да дзейнасці, звязанай са спажываннем наркотыкаў;
- павелічэнне фінансавых запытаў;
- з'яўленне падазроных сяброў;
- наяўнасць атрыбутаў, якія паказваюць на пераключэнне інтарэсаў на наркотыкі (пакуначкі, выкарыстанне ў прамове жаргону пра наркотыкі, шпрыцы і інш.).
- пачырваненне вачэй, беспадстаўны кашаль (з-за раздражнення слізістых абалонак верхніх дыхальных шляхоў);
- празмернае звужэнне або пашырэнне зрэнак;
- наяўнасць слядоў ад ін'екцый на целе ў галіне крывяносных сасудаў.
Асаблівая ўвага надаецца прафілактыцы спажывання наркотыкаў. Правільна арганізаваная прафілактыка можа выратаваць значна больш людзей, чым самыя лепшыя сучасныя метады і спосабы лячэння. Асноўны акцэнт па прафілактыцы наркаспажывання робіцца на групоўцы падлеткаў, моладзі як найбольш схільных рызыцы спажывання наркотыкаў. Наркаманія - праблема не толькі медыцынская. Паспяховая прафілактыка наркаманіі магчыма толькі ў цесным міжведамасным узаемадзеянні. Важным з'яўляецца: зніжэнне фактараў рызыкі, якія прыводзяць да залежнасці ад псіхаактыўных рэчываў; узмацненне фактараў, якія зніжаюць успрымальнасць да псіхаактыўных рэчываў.
У работу па прафілактыцы павінны ўключацца бацькі.
Бацькі павінны:
- Мець дакладную пазіцыю супраць прыёму любога віду наркотыку і прывіваць яе сваім дзецям.
- Стаць для дзіцяці ўзорам паводзінаў.
- Пабудаваць сямейныя адносіны такім чынам, каб з дзецьмі можна было абмеркаваць любыя праблемы.
- Фарміраваць у дзіцяці незалежнасць, адказнасць, самапавагу.
- Вывучыць сігналы небяспекі, каб ведаць, як убачыць бяду, і ведаць, куды можна звярнуцца па дапамогу.
Наркаманія - гэта праблема асабістага выбару кожнага чалавека. Выбару - прымаць ці не прымаць наркотык?
Лепшая абарона ад таго каб не стаць залежным ад наркотыку - гэта адмова ад першай пробы наркотыку.
На жаль, не ўсім атрымоўваецца адмовіцца ад першай пробы і далейшага спажывання наркотыкаў. Існуе мноства розных тэорый, якія тлумачаць, чаму некаторыя людзі пачынаюць спажываць наркотыкі. Відавочна, што ёсць незлічоная колькасць фактараў, якія ўплываюць на чалавека, калі ён аказваецца ў сітуацыі выбару на карысць ці супраць наркотыкаў, выбару ў большай ці меншай ступені добраахвотнага.
Неабходна ведаць, што ў Рэспубліцы Беларусь дзеці і дарослыя, якія спажываюць наркотыкі, могуць атрымаць неабходную наркалагічную дапамогу, у тым ліку ананімна.
У Мінскай вобласці маецца эфектыўная сістэма аказання наркалагічнай дапамогі як даросламу, так і дзіцячаму насельніцтву, створаны ўсе ўмовы для аказання якаснай наркалагічнай дапамогі як асобам, якія пакутуюць наркаманіяй, так і асобам, дапускаючым спажыванне наркотыкаў, у якіх наркаманія яшчэ не сфармавалася.
За кансультатыўнай дапамогай і лячэннем грамадзяне, якія спажываюць наркотыкі, алкаголь ці іншыя псіхаактыўныя рэчывы, могуць звяртацца (у тым ліку ананімна) у наркалагічныя кабінеты ўстановы аховы здароўя «Мінскі абласны клінічны цэнтр «Псіхіятрыя-наркалогія» (г. Мінск, вул. П . Броўкі, 7; сайт: www.mokc.by; запіс на прыём праводзіцца па тэлефонах: 8 017-270-90-64, +375 29 101-73-73, +375 29 774-66-59).
У УЗ «Чэрвеньскага ЦРБ» актыўна ўкараняюцца сучасныя метады лячэння алкагольнай-наркатычнай залежнасці, праводзіцца ананімнае лячэнне. Звярнуцца за больш падрабязнай інфармацыяй можна патэлефанаваўшы па нумары 8-01714 55-3-49.
ДУ «Чэрвеньскі РЦГiЭ», 2021г.
па матэрыялах МАКЦ
Карта сайта