Адзначыць юбілей роднай школы было вырашана 2 лютага 2019 года, сумясціўшы ўрачыстасць з Вечарам сустрэчы выпускнікоў. Больш за месяц педагогі і навучэнцы рыхтаваліся да свята - рассылалі запрашэння, складалі летапіс школы.
КРЫХУ ГІСТОРЫІ
16 лістапада (па старым стылі) 1863 года Мінская дырэкцыя народных вучылішч прыняла распараджэнне №6360 аб адкрыцці ў мястэчку Смілавічы пачатковага народнага вучылішча, у якім у 1863/1864 навучальным годзе займалася ўсяго 50 чалавек. У момант адкрыцця вучылішча пісьменным ў тагачасным Смілавіцкім рэгіёне быў 1% насельніцтва.
Спачатку ў вучылішча навучаліся толькі хлопчыкі, але ўжо ў наступным навучальным годзе было адкрыта жаночае аддзяленне. На базе яго ў 1878 годзе - Смілавіцкага Земскае жаночае пачатковае народнае вучылішча. У пачатку 20 стагоддзя дзве навучальныя ўстановы былі аб'яднаны ў Смілавіцкі народнае вучылішча, якое размяшчалася ў драўляным будынку, пабудаваным на грамадскія грошы.
У 1926 годзе вучылішча было пераўтворана ў сямігадовую школу, у якой навучалася больш за чатырыста чалавек. Адукацыйны працэс ажыццяўлялі 12 педагогаў. У школьнай бібліятэцы налічвалася звыш 800 кніг, якія карысталіся незвычайнай папулярнасцю і зачытваліся да дзірак.
Адзін час у Смілавічах існавала і яўрэйская сямігодка. У 1931 годзе, калі быў утвораны тэхнікум, беларуская і яўрэйская школы аб'ядналіся.
МЫ ПАВАЖАЕМ ПАМЯЦЬ ПРА ІХ
Першым дырэктарам у даваенны час у школе быў Жардэцкі І.І., працавалі настаўнікі Шыдлоўскі Аляксандр Казіміравіч, Познiк Леў Міхайлавіч, Лабус Міхаіл Мірановіч, Сеўба Аляксандр Мікалаевіч, Арабей Ларыса Лукінічна, Шпакоўскі Канстанцін Францавіч, Лубачкіна Аляксандра Якаўлеўна, Стручынская Дар'я Араўна , Жур Сцяпан Самсонавіч, Жур Ганна Васільеўна, Таміла Павел Мацвеевіч, Шпакоўская Зінаіда Паўлаўна, Штыцко Вера Емяльянаўна, Козел Іосіф Ізраілевіч і іншыя. Па ўспамінах старажылаў, гэта былі людзі цвёрдай волі, высокай эрудыцыі, энтузіясты, адданыя справе навучання і выхавання дзяцей і вучнёўскай моладзі.
Падчас вайны многія вучні і настаўнікі школы ваявалі на франтах і ў партызанскіх атрадах. Не ўсе з іх вярнуліся ў свае родныя мясціны. Прозвішчы вучняў школы, якія загінулі ў баях за Радзіму, занесены на стэлу, у якой і зараз праводзяцца мерапрыемствы па грамадзянска-патрыятычным выхаванні падрастаючага пакалення.
Мы паважаем памяць педагогаў - удзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны: Расолька Аляксея Іванавіча, Шатэрніка Мікалая Сямёнавіча, Лявіцкага Цімафея Піліпавіча, Рухлова Валянціна Васільевіча, Шыдлоўскага Леаніда Васільевіча, Лапарэвіча Яўгена Сцяпанавіча, Урублеўскага Міхаіла Васільевіча, Дабрыцкай Алы Францаўны, Сеўба Аляксандра Мікалаевіча, Арабей Ларысы Лукінічны.
З 1944 года школа была ўжо сярэдняй, яна размяшчалася ў двух будынках. У розны час яе ўзначальвалі Сеўба Аляксандр Мікалаевіч, Доўнар Іосіф Іосіфавіч, Расолька Аляксей Іванавіч, Нiзавец Віктар Іларыёнавіч, Зінкевіч Іван Уладзіміравіч, Ярашэвіч Іван Паўлавіч, Ананчыкава Святлана Аляксееўна. Пад кіраўніцтвам і пры непасрэдным удзеле гэтых неабыякавых, адказных і метадычна адукаваных настаўнікаў школа заняла адно з першых месцаў у развіцці адукацыі Чэрвеньскага раёна.
ШКОЛА Ў ПАСЛЯВАЕННЫ ЧАС ...
У 1957 годзе ў школе было ўведзена політэхнічнае навучанне. Не адно пакаленне навучэнцаў заканчвае школу, асвоіўшы навыкі аўто - і швейнай справы.
1964 год адзначаны ўвядзеннем у эксплуатацыю новага сучаснага будынка школы з майстэрнямі і добра абсталяваным спартыўным блокам. Школа ў 60-90-я гады - гэта велізарная планета, дзе дзяцінства і сталасць, маладосць і вопыт дапаўняюць адзін аднаго, куды накіроўваюцца бойкія першакласнікі і разважлівыя старшакласнікі, каб выпрабаваць радасць адкрыццяў, спазнаць новае ў зносінах, раскрыцца і навучыцца сябраваць.
Эфектыўна дзейнічалі піянерская і камсамольская арганізацыі пад кіраўніцтвам Пікулік Л.К., Кавалеўскага А.М., вытворчая брыгада, якой кіравалі настаўніка біялогіі Зызо М.П., Сасноўская О.В. Досведы па вырошчванні пшаніцы на 45 га ў калгасе ім. Калініна былі адзначаны залатым медалём на ВДНХ.
У школе праводзіцца турысцкая, краязнаўчая праца. Краязнаўствам захаплялі сваіх падапечных Шыдлоўская Г.А., Юрэвіч М.С., Грышко М.М.,
Кавалеўская Л.І., Ярашэвіч І.П. Шырока праводзілася і праводзіцца даследчая работа.
... І СЁННЯ
Школа ідзе ў нагу з часам, шануе гісторыю, выхоўвае ў дзяцей высокія якасці грамадзяніна-патрыёта, чаму спрыяе праца над праектамі: інавацыйным «Укараненне мадэлі грамадзянска-патрыятычнага выхавання вучняў на этнакультурнай аснове ў кантэксце рэгіянальнага кампанента», а таксама «Сем цудаў г.п. Смілавічы», «Я грамадзянін Рэспублікі Беларусь». У Год малой Радзімы была складзена і аформлена кніга «Паэты і пісьменнікі Чэрвеньшчыне», арганізаваны сустрэчы з выдатнымі людзьмі, чыё жыццё звязана з нашай Чэрвенскай і Смілавіцкай зямлёй.
Школа сёння - гэта дом радасці, храм навукі і творчасці. Так склалася, што ва ўстанову адукацыі заўсёды прыходзілі вопытныя і «моцныя» настаўнікі 1-4 класаў, якія давалі добрае пачатковую адукацыю, прывучалі дзяцей працаваць, прышчаплялі навыкі самастойнасці і асновы культуры і маральнасці. Таму заўсёды радавалі сваімі вынікамі бацькоў выхаванцы Бараноўскай Н.З., Кузьміной М.Э., Пiчуха А.А., Курыла З.А., Бажкова С.А., Лапцёнак Л.В., Ставер Э.М., Раманюк В.В.
Не проста займаліся працоўным навучаннем, выяўленчым мастацтвам, а вучыліся тварыць навучэнцаў на ўроках Бельскага Н.Л., Паніна Е.Н., Кавалеўскага О.Н.
НАШЫ ДАСЯГНЕННІ
Ідуць гады. Мяняецца склад педагагічнага калектыву, але школа захавала свае традыцыі і па-ранейшаму імкнецца трымаць планку сярод устаноў агульнай сярэдняй адукацыі Чэрвеньскага раёна, Мінскай вобласці. Сярод педагогаў тыя, хто працягвае паспяхова пачатае «Заслужанымі настаўнікамі Рэспублікі Беларусь» Сеўба А. Н., Шалькевіч Я.К., Юрэвіч М.С., выдатнікамі адукацыі Зінкевіч І.В., Курневiч Е.В., Ананчыкава С.А ., настаўнікамі-метадыстамі Грышко М.М., Шабусаў А.К. Нашы настаўнікі з'яўляліся пераможцамі і прызёрамі раённых конкурсаў педагагічнага майстэрства «Настаўнік года», «Самы класны класны». Гэта Лапцёнак Л.В., Пяткевіч М.В., Паўлюкевіч І.М., Маслак В.Ю., Крывецкая М.Н., Курыла Ю.В.
У 2010, 2013, 2015, 2018 годзе СШ №1 г.п. Смілавічы прызнавалася пераможцам у сацспаборніцтвах ў намінацыі «Лепшая ўстанова адукацыі ў арганізацыі адукацыйнага працэсу». Неаднаразова пераможцамі абласных і рэспубліканскіх алімпіяд (цяпер 3 і 4 этапа рэспубліканскай алімпіяды па прадметах), турніраў і конкурсаў станавіліся навучэнцы Рамашэўскага Б.І., Левашкевіч С.С., Курневіч Е.В., Грышко М.М., Шабусава А. К., Бортнік М.В., Ярашэвіча П.В., Паўлюкевіч І.М., Шабусавай М.П. Вучні Рамашэўскага Б.І. і Шабусава А.К. дамагаліся высокіх вынікаў і перамог у міжнародных алімпіядах і конкурсах. Заахвочвальнай прэміі спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных навучэнцаў і студэнтаў ўдастоены Драпейка Мікіта, Жыгалковіч Мікалай, Мыцько Аляксей, Пацалункаў Ягор, Дарафееў Ягор, Буслаеў Вячаслаў, Шастак Максім, Разанцаў Андрэй, Шабусава Яна, Корзун Таццяна, Мацевiч Ганна, Слабко Кацярына , вакальны ансамбль дзяўчынак у складзе Рязанцевай Іны, Рязанцевай Алесі, Мукавозчык Надзеі, Шабусавай Яны, Мацевiч Ганны. Нашы выпускнікі займаюць высокія і прэстыжныя пасады ў Рэспубліцы Беларусь, Ізраілі, Францыі, Японіі, Германіі, Расіі, Украіне.
СУСТРЭЧА З ЮНАЦТВАМ
Шмат на юбілейным вечары было гасцей, сярод якіх начальнік упраўлення па адукацыі, спорту і турызму Чэрвеньскага райвыканкама Асановіч Л.В., намеснік старшыні Смілавіцкага сельвыканкама Марціновіч І.П., выконваючы абавязкі дырэктара валюшна-лямцавай фабрыкі Малчанаў М.П, і, вядома ж, любімыя выпускнікі, якімі школа ганарыцца, якіх памятае, поспехамі якіх цікавіцца, лёсы якіх хвалююць нават праз многія гады.
Шмат цёплых слоў і пажаданняў прагучала ў гэты зімовы лютаўскі вечар, шмат віншаванняў. Уручаліся ўзнагароды і падзячныя лісты. І так прыемна было глядзець на памаладзелыя ад увагі і шчырых пачуццяў вочы ветэранаў педагагічнай працы, у азораныя маладосцю і акрылёныя ўспамінамі асобы сённяшніх і былых вучняў, у поўныя рашучасці працягнуць годную справу навучання і выхавання маладога пакалення асобы сучасных настаўнікаў, якія адказваюць духу і патрабаванням часу.
З юбілеем, родная школа! Поспехаў і працвітання, і хай у нашых сценах гучыць дзіцячы смех, гучаць гімны любові, будуюцца новыя планы, ажыццяўляюцца мары!
Марына Бортнік, бібліятэкар СШ №1 г.п. Смілавічы, старшыня прафсаюзнага камітэта. Фота аўтара і з архіва школы

