Перад ад'ездам адбылася невялікая ўрачыстая цырымонія на гарадскім стадыёне. У ёй бралі ўдзел два ветэраны, Мікалай Фёдаравіч Козыраў і Акім Цітовіч Якаўлеў. Прысутнічалі работнікі ўпраўлення па ідэалогіі, культуры і справах моладзі на чале з Лідзіяй Шчацінка, прадстаўнікі прафсаюзаў, «Белай Русі», БРСМ. Мы паслухалі сказаныя на дарогу словы Мікалая Козырава, ушанавалі хвілінай маўчання памяць загінулых. Пасля гэтага галоўны распарадчык ўсіх спартыўных дзеянняў Сяргей Прыступа даў старт заезду.
У нашых шамацеўшых шынамі шэрагах было шмат людзей, якія, хоць ужо і не з'яўляюцца намінальна моладдзю, могуць даць фору не аднаму юнаму аматару прагляду стужак навін. Пакуль некаторыя хлопцы, седзячы па хатах, шукалі, чым сябе заняць, і лайкалi новыя спорттавары і чыесцi фоткі ў сетцы, мы прарабілі шлях у 26 кіламетраў. Гэта крыху больш, чым у першым велапрабегу, калі мы ездзілі ў бок Грабянца.
Зараз наш шлях на выездзе з Чэрвеня з вуліцы Гарбачова ляжаў міма чатырох пахаванняў часоў пачатку вайны. Каля кожнага з іх мы спыняліся. З намі была старшы навуковы супрацоўнік раённага краязнаўчага музея Ірына Вабішчэвіч. Яна распавяла пра кожнае пахаванне, пра тое, як і калі ў Чэрвень прыйшла вайна, як расстрэльвалі зняволеных, палонных, камуністаў і якія аказалі супраціўленне. Па-мойму, колькі б ні хадзіў у такія месцы і якое б моцнае ні было ўяўленне, усё адно да канца не ўявіш і не зразумееш, як гэта страшна, калі твой маленькі гарадок, родных, сяброў і ўсё тваё жыццё накрывае вайной, агнём і смерцю. Можна ўпэўнена сказаць толькі адно - каб мы сёння жылі, вельмі-вельмі шмат людзей загінула, і яны вартыя вышэйшай падзякі і павагі. Чым мы можам аддзячыць ім? Мы па святах ўскладаем кветкі. Мы на мітынгах па хвіліне маўчым. Мы стараемся памятаць. Я часта бываю на розных патрыятычных, памятных, урачыстых мерапрыемствах і вельмі шмат проста маю зносіны з людзьмі, і на падставе гэтага прыходжу да высновы, што ў большасці сваёй мы ўсё ж такі ўдзячныя людзі. І яшчэ я думаю, што нас зверху хтосьці бачыць. Прычым, бачыць не толькі, да прыкладу, асфальтавую дарогу і нас на ёй, як казявак, шамоцячых шынамі. Хтосьці нашыя сэрцы бачыць наскрозь. І так хочацца, каб у гэтых сэрцах было відаць пабольш добрага!..
Акрамя прыпынкаў каля помнікаў, уключаючы помнік у Велікаполлi, мы заехалі яшчэ і на адну вельмі гасцінную сядзібу ў Язоўках. Гэта месца даволі шырока вядома на Чэрвеньшчыне і за яе межамі дзякуючы таму, што кожнае лета тут праходзіць «Пятроўскі кірмаш». Нас сустрэла ветлівая гаспадыня Валянціна Ладуцька. Усіх (УСІХ, КАРЛ!!!!) гасцей, а іх было больш за 50 чалавек, і ўсе як адзін - прытаміўшыяся і злёгку згаладнелыя, наша «гаспадынька» накарміла, напаіла хатнім узварам, мы паласаваліся сотавым мёдам і, злёгку размораныя хатнім хлебам з салам, з замілаваннем паслухалі аповяд пра музей пад адкрытым небам, які ўжо шмат гадоў збірае Валянціна Ладуцька. Прадметы сельскага ўжытку, якія раней былі ў кожнай беларускай хаце, а таксама беражлівыя адносіны да гісторыі сваёй вёскі і біяграфіях аднавяскоўцаў пакарылі спартсменаў. Мы б яшчэ слухалі і слухалі, але пара ўжо было ехаць у зваротны шлях... Дзякуй, мілая, шчодрая гаспадыня, Вам і Вашым памочнікам, за цёплы прыём!
Калі мы вярнуліся ў Чэрвень, то зноў сабраліся на стадыёне. Самы юны ўдзельнік, які пераадолеў, круцячы педалі, 26 км, дзевяцігадовы Дзіма Прышывалка, ўпаў на траву, тут жа заявіў, што так стаміўся і змучыўся, што больш ніколі з намі не паедзе. Ён абураўся роўна да таго моманту, як яму далі кавалак хлеба і каўбасу. Упісваючы ежу, Дзіма ўжо не так пакутніцкi глядзеў вакол, і мы ўсе верым, што ён у наступны раз абавязкова зноў паедзе з намі. Бо, нягледзячы на ўсялякія там словы, ўчынак Дзімы быў па-сапраўднаму мужчынскі: ён не здаўся, даехаў сам ад пачатку да канца, хоць яму было сапраўды зусім нялёгка. Дымон, ты сапраўдны мужчына! Прыемна будзе зноў паехаць разам у чарговае падарожжа!
А што такое здарыцца, і здарыцца даволі-такі хутка, далі зразумець самі арганізатары з аддзела ідэалогіі. Уласна кажучы, чаму б і не? Народу падабаецца, жадаючых поўна, прычым усіх узростаў і ўсіх родаў занятасці. Напрыклад, ва ўчорашнім велапрабегу ехалі рэдактар газеты, дырэктар нафтабітумнага завода, галоўны санітарны ўрач, дырэктар Школы мастацтваў, міліцыянеры, настаўнікі, медыкі, сацработнікі. І гэта пры тым, што ў гэты дзень «эліта» чэрвеньскага маладога запалу, актыўнасці і спорту вялікай дэлегацыяй адбыла на абласное свята ў іншы горад. А памкнёмся мы зноў усё разам, ды абярэм маршрут - ого-го, што яшчэ будзе! Так што, хлопцы, да новага веласпаткання!
Наталля КАРАЛЬКЕВІЧ. Фота аўтара
Карта сайта