Часам бывае, што бацькі, даслаўшы дзіця ў лагер, спадзяюцца, што там за ўсё ўжо павінны адказваць выхавальнікі. Але глядзіце: выхавальнікаў некалькі чалавек, а дзяцей - больш за сотню. За ўсімі можа проста вачэй не хапіць нагледзець.
Таму старайцеся раз у дзень тэлефанаваць і цікавіцца ўсім запар, - з кім пасябраваў, у што гуляў, што еў, з чаго смяяўся, каго крыўдзілі, каго хвалілі, - каб пасля таго як выслухаў дзіцяці, зразумець, якая абстаноўка і як у яго справы. Ні адзін выхавальнік, нават самы чуткі, не разумее вашага дзіцяці так, як вы. Рэагуйце на любую інфармацыю аб парушэнні яго правоў - гэта мой першы савет. І не трэба думаць, што лагер гэта такая «маленькая школа жыцця», калі можна адмахнуцца ад таго, што дзеці б'юцца або старэйшыя «будуюць» малодшых. Спыніць праблему прасцей за ўсё ў яе зародку, пакуль негатыў не распаўсюдзіўся і не сапсаваў канікулы дзецям, выхавальнікам і вам.
Другі савет - перад ад'ездам не пасаромейцеся ці не залянуецеся праверыць (як яны кажуць на сваім слэнгу «прачэкать») рэчы, сумку, заплечнік дзіцяці, ці няма там цыгарэт, алкаголю. Падлеткі ставяцца да гэтага кантролі няўхвальна, таму паспрабуйце прыдумаць не абразлівае тлумачэнне, накшталт: «Я проста пераканаюся, што ты ўсё ўзяў».
Калі нешта ў лагеры пайшло не так, не валіце ўсю віну на выхавальнікаў: многія лагерныя «эксцэсы», напрыклад, крадзеж, бойкі, буллiнг (траўля), прама ці ўскосна маюць «хатнія» карані. Я не стамляюся паўтараць кожны год па шмат разоў - не давайце з сабой вялікія сумы грошай, дарагія тэлефоны і дарагія гаджэты. Бо вы не ведаеце, якія прыедуць дзеці ў лагер. Дарагая рэч можа быць проста скрадзена, а можа стаць прычынай зайздрасці, канфліктаў, узаемных абраз, што перашкодзіць вашаму дзіцяці хутка асвоіцца ў калектыве, пасябраваць, стаць лідэрам.
Яшчэ адно правіла - у пакоі вашага дзіцяці павінны жыць дзеці яго ўзросту. Калі Вам кажуць, што няма месцаў, або пераселяць пазней, ці гэта ў выхаваўчых і педагагічных мэтах - не слухайце. Многія канфлікты, як і ў часы нашага дзяцінства, сёння ўзнікаюць з-за прыгнёту старэйшымі больш маленькіх і слабых. Калі ваш дзіця жыве з «малышнёй», яму гэта таксама будзе нецікава, пачнецца пошук «забаў»... Вам гэта трэба?
Само сабой зразумела, што калі з'явіліся сінякі, ранкі, драпіны, калі дзіця пануры і падаўлены - тут і раіць не трэба: адразу звяртайцеся да кіраўніцтва лагера. «Звяртайцеся» гэта не значыць «пагражае паскардзіцца ў райана або на гарачую лінію». Магчыма, ваш дзіця сапраўды ўпаў і стукнуўся падчас спаборніцтваў, падрапаў, пралез праз куст, ссадзіў калена, няўдала скокнуўшы з ганка, і да г.п. Высвятляйце ўсё спакойна.
Не заахвочвайце наведванне лагера сябрамі дзіцяці. Па-першае, у лагеры ў яго будзе свая кампанія, не варта ўносіць сумятню ў дзіцячыя ўзаемаадносіны. Па-другое, калі дзіця на што-небудзь паскардзіцца сябрам, можа ўзнікнуць канфлікт. Растлумачыце яму, што лагер - гэта пошук новых уражанняў і адпачынак ад усёй звычайнай абстаноўкі, у тым ліку і ад сяброў.
Растлумачце дзіцяці, што курэнне або распіццё алкаголю, уключаючы нават усяго адзін глыток піва, выльецца для яго і для вас у адміністрацыйную адказнасць і нават пастаноўку на ўлік. Ці варта так дорага аплачваць дурны самапіяр сярод равеснікаў?
Не крытыкуйце меры бяспекі ў лагеры. Напрыклад, многія бацькі незадаволеныя, што ў дзяцей забіраюць з тумбачак хатнюю ежу, не пускаюць у сельскую краму, не водзяць на вадаём. Але падумайце пра тое, што ў гарачае надвор'е ежа хутка псуецца. Вы ж першымі пачнеце прад'яўляць прэтэнзіі, калі дзіця атруціцца. Крама часта знаходзіцца праз дарогу, па якой летам ездзяць аматары націснуць на газ. А ўжо колькі ў гэтым годзе выпадкаў гібелі дзяцей на вадзе, нават пад наглядам бацькоў. Таму ставіцеся да строгасці ў лагеры з разуменнем. Бо ў такіх выпадках лепш перастрахавацца, чым сустрэцца з бядой.
Дзесяць саветаў для дзяцей будуць больш кароткімі, каб вы, дарагія мае, не стаміліся, бо сучасныя дзеці доўгіх тэкстаў не любяць! Дык вось, «Лiтар» будзе не шмат.
- Пакіньце ўсё каштоўнае дома.
- Не кідайце свае рэчы абы-дзе без нагляду.
- У любой падазронай сітуацыі звяртайцеся да дзяжурнага міліцыянта ці важатага.
- Не размаўляйце з падазронымі незнаёмцамі, якія раптам з'явіліся ў лагеры.
- Не выходзьце самавольна за тэрыторыю.
- Не размаўляйце з мясцовай моладдзю.
- Пры любым канфлікце (са сваімі ці мясцовымі) звяртайцеся да міліцыянта ці важатага.
- Калі кагосьці крыўдзяць, не заставайцеся ўбаку, скажыце важатаму.
- Калі з вамі нешта здарылася ў лагеры, раскажыце бацькам, не хавайце.
- Памятаеце, што калі будзеце парушаць закон, вас выганяць з лагера і пакараюць бацькоў праз міліцыю штрафам.
Жадаю ўсім Чэрвенскім дзецям і падлеткам, якія паедуць гэтым летам у лагер, прыгожага вясёлага і бяспечнага адпачынку!
Андрэй Мірановіч, начальнік інспекцыі па справах непаўналетніх.
Фота Наталлі КАРАЛЬКЕВІЧ
Карта сайта