- Што будзе, калі пчол не будзе?
- Усім вядома, што пчолы апыляюць расліны, але большасць людзей не заўважаюць гэтых насякомых і нават не падазраюць, як моцна ўплываюць пчолы на наш свет! Асабліва на сельскую гаспадарку. Вельмі многія галіны эканомікі пацерпяць, калі пчол не стане.
Чалавецтву будзе нялёгка, бо не апыленыя расліны не дадуць пладоў, многія прадукты знікнуць з прылаўкаў: малочная прадукцыя, ялавічына, большасць гародніны і садавіны, арэхі, нават кава і бавоўна.
Рацыён чалавека стане бедным, пакінутыя прадукты моцна вырастуць у цане. Ды і не хопіць іх на ўсё чалавецтва... Эйнштэйн казаў, што ўслед за пчалой загіне чалавек. На мой погляд, можа, мы і не загінем, але жыць будзе вельмі цяжка.
Нягледзячы на гэта, па ўсім свеце ідзе масавае скарачэнне пчоласямей, таму што пчолы вельмі адчувальныя да любых экалагічных пагроз. Іх колькасць на Зямлі памяншаецца з-за выкарыстання азотных угнаенняў, пестыцыдаў, забруджвання навакольнага асяроддзя, нават з-за сотавай сувязі.
- Што для вас самае дзіўнае ў пчолах?
- Самае дзіўнае, што ў пчол няма нядобрасумленных працаўнікоў, усе працуюць з максімальнай аддачай. Пчолы ня ўмеюць гаварыць, але яны выдатна тлумачаць адзін аднаму «танцам», дзе знаходзіцца мёд, нават калі меданосныя расліны далёка. Вулей - ідэальнае грамадства, дзе кожны выразна выконвае сваю працу: хтосьці лётае ў поле, хтосьці ахоўвае жытло, хтосьці выкормлівае новае пакаленне. Рой - цэлы асобны свет, які жыве па сваіх правілах, парой недаступных для людскога разумення. Шмат у чым пчолы могуць быць прыкладам для чалавека і грамадства. Схіляюся перад іх працавітасцю і стараннасцю.
Пчолы наогул адно з самых дзіўных з'яў прыроды. Ужо ў старажытнасці людзі ведалі пра гаючыя ўласцівасці мёду і іншых прадуктаў пчалярства, за спусташэнне пчальнікоў маглі пакараць смерцю.
-Праўда, што пчолы, як у мультфільмах, проста прагнуць ўкусіць ўсіх і заўсёды?
- Гэта зман. Пчалы не джаляць без прычыны, а толькі ў тым выпадку, калі ім або сям'і пагражае небяспека. Пасля таго, як пчала ўкусіла чалавека, яна гіне, таму што ў скуры застаецца джала разам з часткай яе цела. Таму на чалавека без важкай прычыны пчала не нападзе, бо ёй пры гэтым прыйдзецца памерці.
Да таго ж селекцыянеры вывелі некалькі досыць міралюбных парод, напрыклад, карнiка і бакфаст. Яны не агрэсіўныя нават падчас працы з імі. Галоўнае - памятаць: калі вы не пчаляр, то не лезьце да пчолам, тады і джаліць не будуць.
- Якая карысць ад пчол, акрамя мёду?
- Акрамя мёду пчолы вырабляюць мноства карысных прадуктаў, якія выкарыстоўваюцца ў медыцыне, касметалогіі. Гэта праполіс, пярга, матачнае малачко, трутневы гамагенат, пчаліны яд. Нават подмора (загінулыя пчолы) выкарыстоўваецца для лячэння некаторых хвароб. Але самая галоўная карысць - гэта, вядома, апыленне раслін.
Некаторыя пчаляры даюць такую параду, як атрымаць карысць ад пчол: «Сядай побач з ульем і дыхай!» Гэта мае сэнс, бо паветра побач з вуллем гаючае. Ёсць такая практыка - спаць на вуллях. Гэта таксама мае сэнс: рой ўнутры вулля ўвесь час у руху, і микравiбрацыя вулля разам з гаючым паветрам стварае прафілактычны эфект ад шматлікіх хвароб. Большасць пчаляроў - доўгажыхары і ўсё жыццё захоўваюць моцнае здароўе, востры розум і добры святло ў вачах.

