Для тых чытачоў, хто заняты чымсці настолькі важным, што ні разу не чуў пра гэтага чалавека, трохі інфармацыі. Такім чынам, коратка: Анатоль Усенка - заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь, уладальнік тэлевізійнай ўзнагароды «Гонар нацыі», у якасці трэнера ў 1992 годзе быў чэмпіёнам Савецкага Саюза па футболе разам з камандай мiнскага «Дынама».
У футбольным клубе «Мінск» ёсць каманда спартсменаў з парушэннямі зроку і слыху. Чатыры разы на тыдзень гэтыя 30 чалавек трэніруюцца ў Анатоля Іванавіча. Вось ужо 25 гадоў ён - галоўны трэнер нацыянальнай каманды па міні-футболе сярод слабавідушчых. Пад кіраўніцтвам Анатоля Іванавіча каманда ўдзельнічае ў самых стромкіх чэмпіянатах у гэтым выглядзе для гэтай катэгорыі спартсменаў. Хлопцы ў розныя гады станавіліся чэмпіёнамі свету ў Бразіліі, Італіі, Англіі, Турцыі, чэмпіёнамі Еўропы ў Францыі і Турцыі, заваёўвалі срэбра ў Аргенціне і Іспаніі.
Анатоль Усенка шмат займаецца дабрачыннасцю. На ўсіх сустрэчах ён падкрэслівае, што яго пасляваеннае дзяцінства прайшло ў дзіцячым доме, і таму густ сірочага хлеба, праблемы супрацьстаяння сумніўным спакусам і выбару жыццёвага шляху яму знаёмыя больш чым добра. Можа, таму асаблівае цяпло гэты трэнер імкнецца аддаваць тым, каму не хапае бацькоўскай любові, або здароўя, ці таго і іншага разам. Таму і ездзіць Анатоль Іванавіч так часта не толькі ў звычайныя школы, але і ў прытулкі, інтэрнаты для дзяцей-інвалідаў, лагеры для дзяцей-чарнобыльцаў. Моладзь адразу адчуваюць ў ім свайго, і нягледзячы на тое, што Анатоль Іванавіч для іх дзядуля, але ўспрымаюць яго не як звычайнага дзядулю, а як вельмі добрага і разумнага супер-дзядулю-трэнера, які можа не толькі расказаць нешта цікавае і матывуе , але і падзяліцца цяплом свайго сэрца, і даць жыццёвы савет на любую, нават самую складаную тэму.
Калі скончылася першая, больш афіцыйная частка сустрэчы ў «Верасе» з праглядам фільма пра футбол, пра перамогі мiнскага «Дынама», аб камандзе слаба бачачых, аб жыццёвым шляху, спартыўнай кар'еры, тытулах і дасягненнях Усенка-трэнера, завязаўся шчырая размова па душах з Усенка-чалавекам. З залы задавалі розныя пытанні, часам наіўныя і нават часам бязглуздыя, але разам з тым пыталіся пра зусім недзіцячыя, вельмі сур'ёзныя рэчы. Пазней Анатоль Іванавіч абраў тры самых запамятаўшыхся і арыгінальных пытаннi рабят. Вось яны.
-Як Вы ставіцеся да жаночага футбола?
- Так як жанчыны - гэта самае прыгожае, што ёсць на зямлі, то і да таго, што яны сталі гуляць у футбол, я стаўлюся выдатна. Жанчыны - моцныя, разумныя, вынослівыя, руплівыя і адказныя, яны хутка вучацца, ўмеюць знаходзіць выдатныя нестандартныя рашэнні. Таму на самай справе яны часта гуляюць лепш мужчын!
- Калі я зараз падыду да вас і заплюшчу вочы, Вы пакажаце, як вучыце гуляць сляпых футбалістаў?
- Вядома! Па-першае, я стаўлю гульцоў вось так, кожнага на сваю пазіцыю, і яны вельмі шмат разоў адпрацоўваюць пасы адзін аднаму ў пэўнай паслядоўнасці. Першы - другому, другі - трэцяму і гэтак далей. Калі чалавек не бачыць, то ў яго, як правіла, вельмі востры слых і ён інтуітыўна арыентуецца ў прасторы, адчувае скурай, можна так сказаць. Таму прыняць пас, даць пас, абвесці, прабіць па варотах для маіх падапечных не праблема. Па-другое, мяч ў футболе для сляпых трохі адрозніваецца ад звычайнага. У яго ўнутры званочак! І ён звініць, калі коціцца. Такім чынам, гульцы заўсёды ведаюць, дзе мяч, адкуль і куды ён рухаецца. Па-трэцяе, трэнер каманды заўсёды стаіць за варотамі суперніка і стукае па штанзе, каб яго гульцы чулі, куды біць.
- Што Вы робіце, калі апускаюцца рукі?
- Я рук ніколі не апускаю, заўсёды змагаюся. Але тым, хто гатовы апусціць іх, я б параіў, што самае галоўнае - не заставацца аднаму сам-насам са сваімі праблемамі, быць з людзьмі, шукаць падтрымкі ў блізкіх. Вядома, каб не апусціць рукі, калі зусім ужо цяжка, патрэбна вялікая сіла волі. Трэба прымусіць сябе змагацца, нягледзячы на тое, што цяжка. Вельмі важна ў любой сітуацыі і пры любых жыццёвых умовах старацца дапамагаць іншым. Заўсёды ёсць хтосьці, каму ты можаш дапамагчы. Старайцеся рабіць дабро. Не для медалёў, не дзеля грошай, не дзеля піяру. Проста таму, што на добрых людзях трымаецца свет.
У канцы сустрэчы Анатоль Іванавіч раздаў дзецям спартыўную атрыбутыку - часопісы, вымпелы, налепкі, усе жадаючыя атрымалі аўтографы і сфатаграфаваліся на памяць.
Таксама пятай змене «Вераса», дзе знаходзяцца дзеці з сацыяльнага прытулку, няшчасных сем'яў і дзіцячага дома-інтэрната, знакаміты трэнер перадаў абутак і вопратку, якую перадалі ў лагер супрацоўнікі футбольнага клуба «Мінск», федэрацыя футбола, інваліды па зроку і сям'я Усенка.
Наталля КАРАЛЬКЕВІЧ. Фота Валерыі Мігель
Карта сайта