Што такое завяшчанне?
Завяшчанне - волевыяўленне грамадзяніна па распараджэнні належачай яму маёмасцю на выпадак смерці.
Грамадзянін сам можа вызначыць кола спадчыннікаў, памер іх долi, а таксама вызначыць, каму з нашчадкаў дастанецца тая ці іншая канкрэтная маёмасць.
Адпісваюць можна як блізкім, так і далёкім сваякам, грамадзянам не знаходзяцца ў сваяцтве, юрыдычным асобам, дзяржаве.
Хто можа скласці завяшчанне?
Скласці завяшчанне можа любы грамадзянін, які валодае дзеяздольнасцю ў поўным аб'ёме. Таму непаўналетнія, недзеяздольныя або абмежавана дзеяздольныя не могуць скласці завяшчанне.
Завяшчанне носіць асабліва асабісты характар. Не можа быць засведчана завяшчанне ад двух асоб, нават калі гэта муж і жонка, якім маёмасць належыць на праве агульнай сумеснай уласнасці.
Якія дакументы патрэбныя для афармлення завяшчання?
Для пасведчання завяшчання неабходна прад'явіць пашпарт або від на жыхарства. Калі завяшчальнік не ў стане напісаць тэкст завяшчання ў двух экзэмплярах, то неабходны сведка (грамадзянін, які не знаходзіцца ў сваяцтве і не прыцягваўся да крымінальнай адказнасці за дачу ілжывых паказанняў) таксама з пашпартам. Дакументы, якія пацвярджаюць права ўласнасці на маёмасць, паказванае ў тэстаменце не патрэбныя.
Які змест завяшчання?
Прадметам завяшчання можа быць, як уся маёмасць, якая належыць грамадзяніну, так і канкрэтны від маёмасці (жылы дом, кватэра, зямельны ўчастак і інш.).
Завяшчальнік можа зрабіць у тэстаменце шэраг распараджэнняў. Напрыклад, падпрызначыць спадчынніка на выпадак, калі асноўны спадчыннік па завяшчанні памрэ раней завяшчальніка або адмовіцца ад завяшчання.
Завяшчальнік мае права ўскласці на спадчынніка выкананне за кошт спадчыны якога-небудзь абавязацельства. Напрыклад, ўскласці абавязак прадаставіць вызначанай асобе права карыстання спадчынным жылым памяшканнем.
Якая форма завяшчання?
Завяшчанне можа быць напісана завяшчальнікам ўласнаручна ў прысутнасці натарыуса ў двух асобніках. Калі няма магчымасці і жадання пісаць, натарыус запісвае завяшчанне са слоў завяшчальніка ў прысутнасці сведкі.
Завяшчанне можа быць закрытым (завяшчальнік піша яго сам і дае натарыуса ў канверце), для такога завяшчання патрабуецца два сведкі.
Як адмяніць або змяніць завяшчанне?
Адмяніць завяшчанне можна двума спосабамі:
- шляхам складання новага завяшчання;
- шляхам знішчэння ўсіх асобнікаў самім завяшчальнікам або па яго даручэнні натарыусам.
Якія завяшчаннi, прыроўненыя да натарыяльна засведчаных?
- завяшчаннi грамадзян, якія знаходзяцца на лячэнні ў шпіталях і інш., засведчаныя галоўнымі ўрачамі дадзеных ўстаноў;
- завяшчаннi грамадзян, якія знаходзяцца падчас плавання на судах пад Дзяржаўным сцягам Рэспублікі Беларусь, засведчаныя капітанамі гэтых судоў;
- завяшчаннi грамадзян, якія знаходзяцца ў рознага роду экспедыцыях, засведчаныя начальнікамі гэтых экспедыцый;
- завяшчаннi вайскоўцаў у пунктах дыслакацыі воінскіх частак, засведчаныя камандзірамі гэтых частак;
- завяшчаннi асоб, якія знаходзяцца ва ўстановах, якiя выконваюць пакаранне ў выглядзе арышту, абмежавання волі, пазбаўлення волі, засведчаныя начальнікам дадзенай установы.
Завяшчальныя правы на грашовыя сродкі, унесеныя ва ўклад, можна перадаць па завяшчальнаму распараджэнню непасрэдна ў банку, дзе знаходзіцца ўклад.
У якіх выпадках мэтазгодна складаць завяшчанне?
- калі ў завяшчальніка некалькі спадчыннікаў, а ўсю маёмасць хоча пакінуць аднаму, або некалькі відаў маёмасці размеркаваць паміж спадкаемцамі;
- пры наяўнасці спадчыннікаў першай чаргі (бацькі, дзеці, муж). Завяшчальнік хоча пакінуць маёмасць нашчадкам наступнай чаргi або ўнукам, ці старонняму чалавеку;
- калі існуе праблема з дакументамі, якія пацвярджаюць сваяцтва ў адносінах (не захаваліся, разыходжанні ў напісанні прозвішча ці імя).
Складаць ці не складаць завяшчанне - гэта вырашае сам завяшчальнік. Натарыус толькі дапаможа пісьменна выкласці яго волю, растлумачыць усе наступствы, адкажа на ўсе пытанні.
Галоўны рэцэпт добрага завяшчання: душэўны спакой, спелы роздум, здаровы розум і цвёрдая памяць.

