Варта памятаць, што найбольшай здольнасцю назапашваць радыёнукліды цэзія-137 валодаюць дзікарослыя ягады, такія як журавіны, дурніца, чарніцы, брусніцы, менш назапашваюць - суніца, маліна, ажына.
Дыферэнцыраваным павінен быць і падыход да збору грыбоў. Па ступені назапашвання радыенуклідаў цэзію-137 асноўныя віды ядомых грыбоў дзеляцца на чатыры групы: грыбы-акумулятары, да іх адносяцца: польскі грыб, свінуха, гаркуша, махавік, рыжык, маслёнак восеньскі, казляк. У гэтых відах грыбоў адбываецца значнае назапашванне радыенуклідаў, якія перавышаюць дапушчальныя ўзроўні. Збіраць іх рэкамендуецца з абавязковым радыяцыйным кантролем.
Другая група - грыбы, моцнаназапашваючыя радыёнукліды цэзія-137: лісічка жоўтая, падбярозавік, зялёнка, грузд чорны, ваўнянка ружовая. Яны таксама падлягаюць абавязковаму радыяцыйнаму кантролю.
Трэцяя група - сярэдненазапашваючыя радыецэзій грыбы: апенька восеньскі, грыб белы, чырвонагаловікі, падзялёнкі, радоўка.
Чацвёртая група - слабаназапашваючыя грыбы. Да іх адносяцца: шампіньёны, парасон стракаты, вешанка, апенька зімовы, сыраежка суцэльная і бурэючая, страчок звычайны, радоўка фіялетавая, порхаўка.
Пры нарыхтоўцы грыбоў непажадана іх сушыць, бо ўсё, што яны ў сябе акумулявалі, у іх і застаецца. Не варта збіраць старыя грыбы, якія, акрамя назапашвання радыенуклідаў, ўтрымліваюць і атрутныя рэчывы.
За мінулы перыяд радыелагічнай лабараторыі ДУ «Чэрвеньскі РЦГiЭ» даследавана на ўтрыманне радыенуклідаў цэзія-137 19 пробаў дзікарослых ягад і 8 пробаў грыбоў. Усе ўзоры адпавядалі РДУ-99 «Рэспубліканскія дапушчальныя ўзроўні ўтрымання радыенуклідаў цэзію-137 і стронцыю-90 у харчовых прадуктах і пітной вадзе» і былі прыдатныя ў ежу.
Паважаныя жыхары горада і раёна! Збіраючы «дары прыроды», не забывайце аб мерах засцярогі. Небяспеку ўяўляюць ягады і грыбы, якія прадаюцца ў месцах неўсталяванага гандлю - на аўтамабільных трасах, каля крам. Пры куплі ягад і грыбоў на рынках варта патрабаваць у прадаўца дакументы аб праходжанні радыяцыйнага кантролю. Норма на лясныя ягады - 185 Бк / кг, на свежыя грыбы - 370 Бк / кг, на сушаныя грыбы - 2500 Бк / кг. Не спрабуйце праверыць ягады і грыбы пры дапамозе дазіметра, бо ён паказвае толькі вельмі вялікі ўзровень забруджвання. Даследаваць «дары лесу» неабходна ў стацыянарных умовах на спецыяльных прыборах.
Праверыць прадукцыю на ўтрыманне радыенуклідаў цэзія-137, якая была сабрана ў лесе для асабістага спажывання або вырашчана на прысядзібным участку, можна ў лабараторыі ДУ «Чэрвеньскі цэнтр гігіены і эпідэміялогіі». Гэтая паслуга для насельніцтва аказваецца бясплатна.
Ганна Лучанок, Таццяна Бубенька, фельчары ГУ «Чэрвеньскі раённы цэнтр гігіены і эпідэміялогіі»
Карта сайта